Tentoonstelling 'Geheime kaarten, in Zeeland getekend door de VOC'

In de Scheldezaal van het Zeeuws maritiem muZEEum in Vlissingen zijn tot en met 6 februari 2011 unieke handgetekende zeekaarten te zien. Wereldwijd zijn er maar enkele honderden van dergelijke kaarten bewaard gebleven, in Nederland slechts enkele tientallen.

Zeeuwse kaartenmakers

In de 17de en 18de eeuw had de Verenigde Oost-Indische Compagnie (VOC) kaartenmakers in dienst om haar zeelieden van nautische kaarten te voorzien. Over de beroemde Amsterdamse kaartenmakers Blaeu en De Graaf is zoveel geschreven dat haast de indruk zou ontstaan dat VOC-kaarten uitsluitend in Amsterdam werden vervaardigd. Niets is minder waar: ook de Zeeuwse Kamer had eigen cartografen in dienst.

Familie Roggeveen

Rond 1670 verzochten Zeeuwse VOC-bestuurders landmeter Arent Roggeveen om geheime zeekaarten voor hen te gaan tekenen. Bekendheid kreeg Roggeveen vooral door zijn expeditieplannen naar het ‘Onbekende Zuidland’, het huidige Australië. Na het overlijden van Arent Roggeveen nam oudste zoon Johan zijn vaders cartografische werkzaamheden over. Johan werkte ruim 40 jaar als kaartenmaker en werd op zijn beurt opgevolgd door Abraham Anias, zijn stiefzoon. Drie generaties Zeeuwse kaartenmakers hebben de Compagnie tot in de tweede helft van de 18de eeuw van zeekaarten voorzien. Net als bij de Amsterdamse familie Blaeu was er dus ook in Zeeland sprake van een familiebedrijf.

Unieke collectie in muZEEum

De geheime zeekaarten van de VOC waren tot op heden verstopt in een aantal vooraanstaande archieven. Uit onderzoek blijkt dat er tussen 1602 en 1753 70.000 handgetekende kaarten werden gemaakt op perkament. Van deze manuscriptkaarten zijn er wereldwijd nog maar enkele honderden bewaard. Hiervan zijn er enkele tientallen te vinden in Nederland. Deze zeekaarten zijn nu voor het eerst weer te zien in de provincie waar ze werden gemaakt.

Meer informatie vindt u op de website van het museum.